سرویس کالبک در مرکز تماس این امکان را فراهم میکند که مشتری، بهجای معطل شدن در صف انتظار، شماره تماس خود را ثبت کند تا کارشناس در اولین فرصت با او تماس بگیرد. این سرویس معمولاً در زمانهای شلوغی خطوط فعال میشود و از طریق منوی صوتی (IVR) در اختیار مشتری قرار میگیرد. اگر میخواهید بدانید سرویس تماس برگشتی یا کالبک دقیقاً چه مزایایی دارد و چگونه اجرا میشود، ادامه این مطلب را از دست ندهید.
تماس برگشتی یا کال بک (Callback) چیست؟
تصور کنید یکی از مشتریان شما برای پیگیری سفارش تماس میگیرد اما تمامی اپراتورها مشغول هستند. در چنین شرایطی مشتری یا پشت خط منتظر میماند و بهتدریج کلافه میشود، یا تماس را قطع میکند و پیگیری را به زمان دیگری موکول میکند. اینجاست که سرویس کالبک به کمک کالسنتر میآید.
با فعال بودن این سرویس، IVR به مشتری اعلام میکند که میتواند بدون انتظار در صف، درخواست تماس برگشتی ثبت کند. در صورت تأیید مشتری، شماره تماس او در سیستم ذخیره میشود و در زمان مناسب از طرف کال سنتر، ارتباط برقرار خواهد شد. به این ترتیب، مشتری بهجای ماندن در صف یا قطع تماس از روی نارضایتی، با اطمینان تماس را پایان میدهد و در زمان بهتری پاسخ خود را دریافت میکند.
مزایای سرویس کالبک برای مشتریان
- مدیریت بهتر زمان بدون انتظار پشت خط
مشتری دیگر مجبور نیست دقایق طولانی در صف تماس منتظر بماند. پس از ثبت درخواست کالبک، میتواند تماس را قطع کند و به کارهای روزمره خود برسد تا در زمان مناسب، تماس از طرف شرکت برقرار شود.
- جلوگیری از هزینههای غیرضروری تماس
در تماسهای موبایلی، زمان انتظار در صف میتواند هزینهبر باشد. با استفاده از کالبک، تماس اولیه قطع میشود و تماس نهایی از طرف کسبوکار انجام میگیرد؛ در نتیجه هزینهای بابت زمان انتظار به مشتری تحمیل نمیشود.
- تجربه کاربری بهتر
وقتی سیستم نوبت مشتری را حفظ میکند و به زمان او احترام میگذارد، حس ارزشمندی و رضایت بیشتری شکل میگیرد؛ موضوعی که مستقیماً روی تصویر برند اثر میگذارد.
- دریافت تماس در زمان مناسب
در برخی از مدلهای پیادهسازی، مشتری میتواند بازه زمانی دلخواه خود را برای دریافت تماس مشخص کند. این قابلیت باعث میشود تماس در شرایط مناسبتری برقرار شود و گفتوگو با تمرکز بیشتری برای هر دوطرف پیش برود.

مزایای سرویس کالبک برای مرکز تماس
- کاهش تماسهای از دسترفته
بهجای اینکه تماسها در ساعات شلوغ از دست بروند، درخواست کالبک ثبت میشود و مشتری عملاً در صف مجازی باقی میماند. هر تماس ممکن است یک فرصت فروش باشد که با این روش میتوان آنهارا حفظ کرد.
- مدیریت بهتر حجم تماسها
کالبک به مدیران مرکز تماس کمک میکند ترافیک تماس را کنترل کنند و بخشی از فشار ساعات اوج را به زمانهای خلوتتر منتقل کنند.
- بهبود بهرهوری کارشناسان
در تماسهای کالبک، مشتری آمادگی پاسخگویی دارد و هدف تماس مشخص است. همین موضوع باعث میشود مکالمهها سریعتر، متمرکزتر و با نتیجه مشخصتری پیش بروند.
- بهبود شاخصهای عملکردی مرکز تماس
استفاده از کالبک معمولاً باعث بهبود KPI مرکز تماس مانند رضایت مشتری، زمان پاسخگویی و نرخ حل مسئله در اولین تماس میشود.

کال بک چگونه کار میکند؟
فرآیند گامبهگام از لحظه درخواست تا برقراری تماس:
- تماس اولیه مشتری:
مشتری با شماره مرکز تماس شرکت تماس میگیرد و سیستم IVR (منوی صوتی تعاملی) پاسخ میدهد. - تشخیص وضعیت صف:
سیستم بهصورت خودکار وضعیت اپراتورها را بررسی میکند. اگر همه اپراتورها مشغول باشند و زمان انتظار بالا باشد، گزینه کالبک فعال میشود. - ارائه گزینه کالبک:
سیستم به مشتری یک پیام واضح میدهد: “زمان تقریبی انتظار شما ۱۲ دقیقه است. به جای انتظار در خط، عدد ۱ را فشار دهید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.” - ثبت اطلاعات تماس:
مشتری گزینه کالبک را انتخاب میکند. سیستم شماره تلفن او را شناسایی و تأیید میکند یا از او میخواهد شماره دلخواه خود را وارد کند. - تأیید نهایی و قرارگیری در صف مجازی:
سیستم اطلاعات را تأیید میکند: “شماره شما ثبت شد. ظرف ۱۰ دقیقه با شما تماس خواهیم گرفت.” سپس تماس قطع میشود و مشتری در یک صف مجازی قرار میگیرد. - مدیریت نوبت:
سیستم مرکز تماس نوبت مشتری را بر اساس زمان ثبت درخواست، اولویت، و وضعیت اپراتورها مدیریت میکند. مشتریان VIP یا فوری ممکن است اولویت بالاتری داشته باشند. - آمادهسازی اپراتور:
وقتی نوبت مشتری میرسد و یک اپراتور آزاد میشود، سیستم اطلاعات مشتری (شماره تماس، سابقه تماسهای قبلی، موضوع احتمالی) را روی صفحه اپراتور نمایش میدهد. - اتصال دو طرف:
پس از پاسخ دادن مشتری، سیستم اپراتور را به مکالمه متصل میکند و گفتگو آغاز میشود. - ثبت و پیگیری:
تمام جزئیات تماس شامل زمان درخواست، زمان برقراری، مدت مکالمه، و نتیجه در سیستم CRM ثبت میشود تا در صورت نیاز قابل پیگیری باشد.

انواع کالبک در مرکز تماس
سرویس کالبک بسته به نیاز کسبوکار و نوع تعامل با مشتری، به شکلهای مختلفی پیادهسازی میشود. هر نوع کالبک برای سناریوی مشخصی طراحی شده و شناخت تفاوت آنها کمک میکند تجربه بهتری هم برای مشتری و هم برای مرکز تماس ایجاد کنید.
- کالبک خودکار (Automatic Callback)
کالبک خودکار رایجترین نوع تماس برگشتی است که بدون دخالت نیروی انسانی انجام میشود. زمانی که خطوط مرکز تماس اشغال هستند، سیستم بهصورت خودکار امکان دریافت تماس برگشتی را به مشتری پیشنهاد میدهد و پس از آزاد شدن اپراتور، تماس برقرار میشود.
ویژگیهای کلیدی:
- واکنش فوری به درخواست
- عدم نیاز به برنامهریزی قبلی
- اولویتبندی بر اساس نوبت ورود
- مناسب برای ساعات شلوغ روز
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نحوه اجرا | کاملاً خودکار از طریق IVR |
| زمان تماس | در اولین فرصت پس از آزاد شدن اپراتور |
| مناسب برای | ساعات اوج تماس و پشتیبانی پرترافیک |
- کالبک زمانبندیشده (Scheduled Callback)
در کالبک زمانبندیشده، مشتری میتواند زمان دلخواه خود را برای دریافت تماس انتخاب کند. این نوع تماس برگشتی بیشتر برای موضوعاتی استفاده میشود که فوریت ندارند و نیاز به گفتوگوی دقیقتر دارند.
ویژگیهای کلیدی:
- انعطاف بالا در انتخاب زمان
- کنترل کامل مشتری بر زمانبندی
- امکان یادآوری قبل از تماس
کاربردهای متداول:
- مشاوره فروش
- پیگیری پروژههای طولانی
- قرار ملاقاتهای پزشکی و خدمات مشاورهای تخصصی
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نحوه اجرا | انتخاب زمان تماس توسط مشتری |
| زمان تماس | روز، ساعت یا بازه زمانی مشخص |
| مناسب برای | پیگیریهای غیرفوری و فوری |
- کالبک وبسایت (Web Callback)
کالبک وبسایت از طریق فرمهای آنلاین یا اپلیکیشن فعال میشود و مشتری بدون تماس تلفنی، درخواست ارتباط را ثبت میکند. این نوع کالبک معمولاً با سیستمهای دیجیتال و CRM یکپارچه است.
مزایا:
- کاهش نرخ خروج از سایت (Bounce Rate)
- ارائه تجربه کاربری یکپارچه بین کانالهای دیجیتال و تلفنی
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نحوه اجرا | از طریق وبسایت یا اپلیکیشن |
| زمان تماس | در اولین فرصت توسط کارشناس کالسنتر |
| مناسب برای | جذب لید، افزایش نرخ تبدیل، کاهش احتمال خروج از سایت |

تأثیر پیادهسازی کالبک در مرکز تماس
توجه داشته باشید کالبک قرار نیست جایگزینی برای صف تماس باشد و آن را حذف کند. در واقع شما میتوانید با فعال کردن این سرویس، صف انتظار مرکز تماس خود را ارتقا دهید.
در جدول زیر بررسی می کنیم که سرویس تماس برگشتی یا همان کال بک چه تاثیری بر عملکرد مرکز تماس و تجربه مشتری میگذارد:
| شاخص | قبل از کالبک (فقط صف انتظار) | بعد از کالبک (صف انتظار + کالبک) |
|---|---|---|
| نرخ تماسهای رها شده | بالا؛ حدود ۲۵ تا ۴۰٪ در ساعات شلوغ | کاهش قابلتوجه؛ حدود ۵ تا ۱۵٪ |
| رضایت مشتری | پایین، به دلیل انتظار طولانی و نامشخص | افزایش رضایت ۳۰ تا ۵۰٪ |
| میانگین زمان انتظار | ۸ تا ۱۵ دقیقه در ساعات اوج تماس | توزیع تماسها و کاهش زمان انتظار |
| تجربه مشتری | کلافگی و ناامیدی از انتظار | احساس احترام و اعتماد |
| بهرهوری اپراتورها | کاهش کیفیت پاسخگویی به دلیل فشار کاری | بهبود کیفیت با مدیریت بهتر زمان تماس |
چه کسبوکارهایی به کال بک نیاز دارند؟
هر کسبوکاری که روزانه بیش از ۱۰۰ تماس ورودی دارد، در ساعات خاصی با ازدحام مواجه میشود، یا مشتریانش نیاز به مشاوره تخصصی دارند، میتواند از کالبک بهرهمند شود. این سرویس نهتنها رضایت مشتری را افزایش میدهد، بلکه به بهینهسازی منابع انسانی و کاهش هزینههای عملیاتی نیز کمک میکند.
نحوه فعالسازی کال بک در مرکز تماس
راهاندازی سیستم کالبک نیازمند برنامهریزی دقیق و هماهنگی بین بخشهای مختلف است. در اینجا مراحل کلی پیادهسازی را بهصورت گامبهگام بررسی میکنیم:
فعالسازی CallBack در مرکز تماس
مراحل اصلی:
1. انتخاب سیستم
- نرمافزار مرکز تماس باید قابلیت CallBack داشته باشد
- سیستمهای رایج: Avaya، Cisco، Genesys، یا نرمافزارهای ایرانی مثل سیماتل
2. تنظیمات فنی
- وارد پنل مدیریتی شوید
- بخش IVR (منوی صوتی) را باز کنید
- گزینه “Call Back” یا “بازگشت تماس” را فعال کنید
- صف تماسها را تعریف کنید
3. تنظیم سناریو
- زمان انتظار را مشخص کنید (مثلاً بعد از 2 دقیقه)
- پیام صوتی: “برای دریافت تماس بازگشتی عدد X را بزنید”
- اولویتبندی کال بکها را تعیین کنید
- نحوه ثبت شماره تماس مشتری (اتوماتیک یا دستی) را تعیین کنید
4. فعالسازی نهایی
- تست کنید
- به اپراتورها آموزش دهید
- عملکرد را دائما بررسی کنید.
نکته نهایی
موفقیت سیستم کالبک به دو چیز بستگی دارد:
- پیکربندی صحیح فنی
- آموزش مناسب تیم
اگر هر دو درست انجام شوند، میتوانید انتظار داشته باشید که در عرض چند هفته، تفاوت قابل توجهی در رضایت مشتریان و کارایی مرکز تماس خود مشاهده کنید.
برای راهاندازی کال بک به چه تجهیزات یا نرمافزار خاصی نیاز داریم؟
فقط به یک نرمافزار مرکز تماس مدرن نیاز دارید که قابلیت IVR و مدیریت صف داشته باشد. اکثر سیستمهای امروزی این قابلیت را دارند و نیازی به سختافزار اضافی نیست.
آیا مرکز تلفن ابری نواتل هم قابلیت کال بک دارد؟
در حال حاضر این قابلیت در نواتل موجود نیست، اما خبر خوب این است که تیم توسعه نواتل در تلاش است تا بهزودی در آپدیتهای آینده به سیستم اضافه شود.
چطور میفهمیم در چه زمانی باید گزینه کال بک را فعال کنیم؟
بر اساس زمان انتظار در صف. معمولاً وقتی زمان انتظار از ۲-۳ دقیقه بیشتر شود یا تعداد تماسهای در صف از یک حد مشخص (مثلاً ۵ تماس) بگذرد.
چگونه عملکرد سیستم کال بک را اندازهگیری کنیم؟
شاخصهای کلیدی: نرخ تماسهای رهاشده، میانگین زمان انتظار، نرخ موفقیت تماس برگشتی، و نمره رضایت مشتری (CSAT). این موارد را قبل و بعد از پیادهسازی مقایسه کنید.
اپراتورهای ما باید چه آموزشهایی ببینند؟
نحوه مدیریت صف کال بک، اولویتبندی تماسها، چگونگی برقراری تماس خودکار با مشتری، و آشنایی با داشبورد و گزارشات سیستم.
چطور از سوءاستفاده یا ثبت شمارههای اشتباه جلوگیری کنیم؟
سیستم را طوری تنظیم کنید که شماره تماسگیرنده بهصورت خودکار شناسایی شود. همچنین محدودیت تعداد درخواست کال بک از یک شماره در بازه زمانی مشخص تعیین کنید.
ROI پیادهسازی کال بک چقدر است؟
با کاهش ۲۵-۴۰٪ تماسهای رهاشده و افزایش رضایت مشتری، معمولاً ظرف ۳ تا ۶ ماه بازگشت سرمایه محقق میشود. هر تماس رهاشده یک فرصت فروش از دسترفته است.
آیا کال بک با سیستم CRM ما یکپارچه میشود؟
بله، اکثر نرمافزارهای مدرن مرکز تماس قابلیت یکپارچهسازی با CRM دارند و تمام اطلاعات کال بک در پرونده مشتری ثبت میشود.
چه کسبوکارهایی بیشترین نیاز به کال بک را دارند؟
کسبوکارهایی با بیش از ۱۰۰ تماس روزانه، ساعات اوج تماس مشخص، یا نیاز به مشاوره تخصصی مثل بانکها، بیمهها، فروشگاههای آنلاین و مراکز پزشکی.





افزودن دیدگاه