VoLTE چیست؟ همه‌چیز درباره Voice over LTE

VoLTE یا Voice over LTE فناوری برقراری تماس صوتی روی شبکه 4G است که تجربه‌ای با کیفیت، سریع و پایدار از مکالمه ارائه می‌دهد. در ادامه این مقاله، نحوه عملکرد VoLTE و تفاوت آن با تماس‌های معمولی، تلفن ابری و VoIP را بررسی می‌کنیم.

VoLTE چیست و چگونه کار می‌کند؟

VoLTE تماس‌های صوتی را از طریق شبکه LTE اپراتور موبایل برقرار می‌کند. در این فناوری، صدای کاربر ابتدا به داده‌های دیجیتال تبدیل می‌شود و سپس بسته‌های داده روی شبکه 4G منتقل می‌شوند.
این روش باعث می‌شود زمان اتصال تماس کوتاه‌تر و کیفیت صدا شفاف‌تر باشد. علاوه بر این، VoLTE امکان استفاده هم‌زمان از اینترنت موبایل و تماس صوتی را بدون کاهش کیفیت فراهم می‌کند.

منظور از LTE چیست؟

LTE یا Long Term Evolution نسل چهارم شبکه موبایل (4G) است که برای انتقال سریع داده طراحی شده است. در ایران، شبکه‌های LTE از مدت‌ها پیش توسط اپراتورهای اصلی (ایرانسل، همراه‌اول و رایتل) ارائه شده‌اند و در اکثر شهرها قابل استفاده هستند.

VoLTE چه مزایایی دارد؟

VoLTE به‌عنوان فناوری انتقال صدا، مزایای فنی و عملی متعددی نسبت به تماس‌های معمولی ارائه می‌دهد. این مزایا نه تنها کیفیت تجربه کاربری را بهبود می‌بخشند، بلکه بهره‌وری شبکه و دستگاه‌ها را هم افزایش می‌دهند.

1- کیفیت صدای HD

VoLTE از کدک‌های پیشرفته صوتی مانند AMR-WB (Adaptive Multi-Rate Wideband) استفاده می‌کند که پهنای باند صوتی را افزایش می‌دهند. این موضوع باعث می‌شود جزئیات صوتی بیشتری منتقل شود و مکالمه شفاف‌تر و طبیعی‌تر باشد. برخلاف تماس‌های 2G و 3G، محدوده فرکانسی گسترده‌تری دارد و صدای HD ارائه می‌دهد. برای اطلاع بیشتر راجع به کدک صوتی می‌توانید مقاله‌ی زیر را مطالعه کنید.

2- مصرف کمتر باتری

در تماس‌های معمولی روی شبکه‌های 2G و 3G، گوشی‌ها هنگام مکالمه بین شبکه داده و شبکه صوتی سوئیچ می‌کنند که باعث افزایش مصرف باتری می‌شود. VoLTE این سوئیچ را حذف می‌کند و صدا را مستقیم روی LTE منتقل می‌کند. این بهینه‌سازی مسیر انتقال داده مصرف انرژی را کاهش می‌دهد و عمر باتری گوشی در تماس‌های طولانی افزایش پیدا می‌کند.

3- اتصال سریع‌تر

در VoLTE، تماس‌ها مستقیماً روی شبکه LTE برقرار می‌شوند و نیازی به سوئیچ به شبکه 2G/3G برای تماس صوتی نیست. این عدم سوئیچ شبکه باعث می‌شود زمان برقراری تماس کاهش یافته و اتصال سریع‌تر برقرار شود.

4- دسترسی به اینترنت حین تماس

شبکه LTE برای انتقال داده طراحی شده و VoLTE از همین بستر استفاده می‌کند. به همین دلیل، تماس صوتی و اینترنت موبایل هم‌زمان بدون تداخل قابل استفاده هستند. برخلاف تماس‌های معمولی که شبکه صوتی و دیتا جدا بودند و امکان استفاده هم‌زمان محدود بود، VoLTE اجازه می‌دهد که کاربر همزمان از اینترنت، مرور وب یا اپلیکیشن‌ها استفاده کند بدون افت کیفیت و قطعی تماس.

VoLTE چه تفاوتی با VoIP دارد؟

VoLTE و VoIP هر دو صدا را به داده تبدیل می‌کنند، اما مسیر و بستر انتقال متفاوت است. VoLTE بسته‌های داده را روی شبکه LTE اپراتور موبایل منتقل می‌کند، در حالی که VoIP از اینترنت عمومی (Wi-Fi یا دیتای موبایل) استفاده می‌کند.

ویژگی	تماس معمولی	VoLTE	VoIP
کیفیت صدا	محدود، نویزی	HD، شفاف	وابسته به اینترنت
زمان اتصال	طولانی	سریع	وابسته به اینترنت
مصرف باتری	بیشتر	کمتر	متغیر
تماس و اینترنت همزمان	محدود	ممکن	ممکن
مسیر انتقال صدا	2G/3G	LTE اپراتور	اینترنت
پایداری	متفاوت	پایدار	وابسته به اینترنت

چگونه VoLTE را فعال کنیم؟

فعال کردن VoLTE بسته به نوع گوشی و اپراتور متفاوت است، اما در اکثر دستگاه‌ها مراحل ساده‌ای دارد. در ادامه، روش فعال‌سازی در اندروید و آیفون را بررسی می‌کنیم و نکات تشخیص فعال بودن VoLTE را بیان می‌کنیم.

1- گوشی‌های اندروید

اگرچه گوشی‌های اندروید از یک سیستم‌عامل استفاده می‌کنند، اما تفاوت در رابط کاربری (User Interface) و سیاست‌های نرم‌افزاری هر برند باعث شده نحوه فعال‌سازی VoLTE در آن‌ها یکسان نباشد. هر برند موبایل روی اندروید خودش یک لایه نرم‌افزاری اختصاصی می‌گذارد. این لایه‌ها تعیین می‌کنند:

• گزینه VoLTE کجا نمایش داده شود
• آیا به‌صورت پیش‌فرض فعال باشد یا نه
• آیا نیاز به کد مخفی (Dial Code) باشد یا نه

به همین دلیل، در برخی گوشی‌ها VoLTE مستقیماً در تنظیمات قابل مشاهده است، اما در برخی دیگر، این قابلیت به پشتیبانی اپراتور، نسخه نرم‌افزار یا حتی منطقه جغرافیایی رام دستگاه وابسته است.

فعالسازی VoLTE در گوشی سامسونگ

• ورود به Settings (تنظیمات)
• انتخاب Connections (اتصالات)
• ورود به بخش Mobile Networks (شبکه‌های تلفن همراه)
• فعال‌سازی گزینه VoLTE Calls یا VoLTE

در بسیاری از مدل‌های سامسونگ، در صورت پشتیبانی سیم‌کارت و اپراتور، این قابلیت به‌صورت خودکار فعال می‌شود و نیازی به تنظیمات اضافی نیست.

فعالسازی VoLTE در گوشی شیائومی

روش اول: از طریق تنظیمات (در صورت نمایش گزینه)

• ورود به Settings
• انتخاب SIM cards & mobile networks
• انتخاب سیم‌کارت موردنظر
• فعال‌سازی گزینه Use VoLTE

روش دوم: فعال‌سازی با کد مخفی (در صورت نبود گزینه)
در برخی مدل‌ها لازم است ابتدا قابلیت VoLTE از طریق کد سیستمی فعال شود:

• شماره‌گیری کد: ##86583##

پس از وارد کردن کد، محدودیت نرم‌افزاری VoLTE برداشته می‌شود و گزینه آن در تنظیمات شبکه نمایش داده خواهد شد.

فعال‌سازی VoLTE در آیفون

• وارد Settings > Cellular > Cellular Data Options شوید.
• گزینه Enable LTE یا Voice & Data را انتخاب کنید.
• گزینه VoLTE یا Voice over LTE را فعال کنید.

پس از چند ثانیه، اگر شبکه اپراتور پشتیبانی کند، نماد VoLTE در بالای صفحه ظاهر می‌شود.

چگونه بفهمیم VoLTE فعال است؟

• مشاهده نماد VoLTE در نوار وضعیت گوشی.
• برقراری تماس و بررسی کیفیت صدای HD و اتصال سریع‌تر.
• در برخی گوشی‌ها، بخش Mobile Network > Status وضعیت VoLTE را نشان می‌دهد.
• اپلیکیشن‌های اپراتور موبایل نیز گاهی وضعیت فعال بودن VoLTE را نمایش می‌دهند.

برند	مدل‌ها / سری‌های مهم	توضیحات
سامسونگ (Samsung)	Galaxy S، Galaxy Note، Galaxy A، Galaxy M	اکثر مدل‌های 2017 به بعد از VoLTE پشتیبانی می‌کنند. فعال‌سازی از تنظیمات شبکه موبایل انجام می‌شود.
شیائومی (Xiaomi)	سری Mi، Redmi، Poco	بیشتر مدل‌های 2018 به بعد سازگارند. فعال‌سازی از Mobile Network یا با کد مخفی (##86583##) ممکن است لازم باشد.
هواوی (Huawei)	سری P، Mate، Nova	اکثر گوشی‌های جدید از VoLTE پشتیبانی می‌کنند، گزینه فعال‌سازی در تنظیمات شبکه موجود است.
اپل (Apple)	iPhone 6s به بعد	VoLTE به‌صورت پیش‌فرض در تنظیمات موبایل فعال است، در صورت نیاز می‌توان در تنظیمات Cellular آن را بررسی کرد.
نوکیا (Nokia Android)	سری X، G، C	اکثر گوشی‌های اندرویدی جدید VoLTE را فعال می‌کنند، گزینه در تنظیمات شبکه قرار دارد.

چند نکته حیاتی که باید در نظر بگیرید:

• پشتیبانی اپراتور شرط اصلی فعال بودن VoLTE است:
  حتی اگر گوشی شما از VoLTE پشتیبانی کند، این قابلیت تنها در صورتی فعال می‌شود که اپراتور سیم‌کارت نیز آن را برای شماره شما فعال کرده باشد.
• منطقه نرم‌افزاری (Region / ROM) گوشی اهمیت دارد:
  در بعضی برندها، به‌ویژه شیائومی، فعال بودن VoLTE به نسخه رام و منطقه جغرافیایی تعریف‌شده برای گوشی وابسته است. ممکن است سخت‌افزار گوشی کاملاً سازگار باشد، اما به دلیل محدودیت نرم‌افزاری، گزینه VoLTE نمایش داده نشود.
• VoLTE فقط روی شبکه 4G قابل استفاده است:
  در صورتی که گوشی به هر دلیلی به شبکه 3G یا 2G سوئیچ شود (ضعف آنتن، تنظیمات شبکه یا جابه‌جایی مکانی)، تماس به‌صورت خودکار به حالت معمولی بازمی‌گردد و VoLTE غیرفعال می‌شود.
• سازگاری هم‌زمان گوشی و سیم‌کارت ضروری است:
  قدیمی بودن سیم‌کارت یا عدم پشتیبانی آن از سرویس‌های نسل چهارم می‌تواند مانع استفاده از VoLTE شود. در چنین شرایطی، تعویض سیم‌کارت به نسخه‌های جدید (USIM) راه‌حل اصلی است.
• تماس VoLTE فقط بین کاربران VoLTE برقرار می‌شود:
  کیفیت HD تماس زمانی به‌طور کامل حفظ می‌شود که هر دو طرف تماس از VoLTE استفاده کنند. در غیر این صورت، تماس به‌صورت ترکیبی و با کیفیت استاندارد برقرار خواهد شد.
• فعال بودن VoLTE به معنی مصرف اینترنت نیست:
  تماس‌های VoLTE از سهم اینترنت دیتای کاربر کسر نمی‌شوند و روی زیرساخت اختصاصی اپراتور برقرار می‌گردند؛ بنابراین نگرانی از بابت مصرف حجم اینترنت وجود ندارد.
• به‌روز بودن سیستم‌عامل گوشی ضروری است:
  اگر گوشی به آخرین نسخه سیستم‌عامل به‌روزرسانی نشده باشد، ممکن است گزینه VoLTE نمایش داده نشود یا عملکرد آن با اختلال همراه باشد. به همین دلیل، پیش از بررسی تنظیمات شبکه، مطمئن شوید از آخرین نسخه سیستم‌عامل استفاده می‌کنید.

کدام اپراتورهای ایران از VoLTE پشتیبانی می‌کنند؟

در حال حاضر، اپراتورهای اصلی تلفن همراه در ایران امکان استفاده از VoLTE را فراهم کرده‌اند؛ با این تفاوت که روش فعال‌سازی و شرایط استفاده در هر اپراتور متفاوت است.

VoLTE همراه اول

برای استفاده از VoLTE در خطوط همراه اول، معمولاً لازم است ابتدا درخواست فعال‌سازی سرویس برای سیم‌کارت ثبت شود. این درخواست را از طریق کد دستوری زیر انجام دهید:

*10*71#

پس از ثبت درخواست، گوشی را یک‌بار خاموش و روشن کنید. وارد تنظیمات سیم‌کارت یا شبکه موبایل شوید و گزینه VoLTE را فعال کنید. در محدوده‌ای با پوشش پایدار 4G تماس آزمایشی بگیرید تا علامت VoLTE یا HD Call نمایش داده شود.

VoLTE ایرانسل

در خطوط ایرانسل، نیازی به استفاده از کد دستوری برای فعال‌سازی VoLTE نیست و کافی است تنظیمات مربوط به شبکه در گوشی بررسی شود. با فعال کردن گزینه VoLTE در بخش تنظیمات شبکه موبایل، این قابلیت قابل استفاده خواهد بود.

نکات فعال‌سازی VoLTE ایرانسل:

• اگر پس از فعال‌سازی، آیکون VoLTE یا HD نمایش داده نشد، ممکن است سرویس هنوز برای خط شما از سمت اپراتور فعال نشده باشد.
• عواملی مانند قدیمی بودن سیم‌کارت یا ضعف پوشش 4G نیز می‌توانند مانع فعال شدن VoLTE شوند.

در صورت بروز مشکل:

• گوشی را خاموش و روشن کنید.
• در منطقه‌ای با آنتن‌دهی بهتر 4G مجدداً تست بگیرید.
• در صورت تداوم مشکل، وضعیت سرویس را از پشتیبانی ایرانسل پیگیری کنید.

VoLTE رایتل

وضعیت VoLTE در رایتل بسته به منطقه جغرافیایی، نوع طرح و مدل گوشی می‌تواند متفاوت باشد. در برخی خطوط، این سرویس به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست یا نیاز به بررسی و فعال‌سازی از سمت اپراتور دارد.
در صورتی که گزینه VoLTE در تنظیمات گوشی وجود دارد اما هنگام تماس آیکون آن نمایش داده نمی‌شود، توصیه می‌شود:

• از پوشش مناسب شبکه 4G در محل استفاده اطمینان حاصل کنید.
• وضعیت فعال بودن سرویس VoLTE برای خط خود را از پشتیبانی رایتل استعلام بگیرید.

معایب و محدودیت‌های VoLTE

با وجود مزایای قابل توجه VoLTE در کیفیت تماس و سرعت اتصال، این فناوری مانند هر راهکار دیگری محدودیت‌ها و چالش‌های خاص خود را دارد.

• وابستگی کامل به پوشش شبکه 4G:
  VoLTE تنها در شرایطی فعال می‌شود که گوشی به شبکه LTE متصل باشد. در مناطقی با پوشش ضعیف 4G یا هنگام جابه‌جایی، تماس ممکن است به‌صورت خودکار به حالت معمولی بازگردد.
• نیاز به پشتیبانی هم‌زمان گوشی، سیم‌کارت و اپراتور:
  برای استفاده از VoLTE، هر سه عامل باید سازگار باشند. در صورتی که حتی یکی از این موارد (مثلاً سیم‌کارت قدیمی یا عدم فعال‌سازی سرویس برای خط) آماده نباشد، VoLTE در دسترس نخواهد بود.
• محدودیت در برخی مدل‌ها و نسخه‌های نرم‌افزاری:
  در بعضی گوشی‌ها، به‌ویژه با رام‌های منطقه‌ای خاص، گزینه VoLTE ممکن است در تنظیمات نمایش داده نشود یا عملکرد پایداری نداشته باشد، حتی اگر سخت‌افزار دستگاه از آن پشتیبانی کند.
• عدم حفظ کیفیت HD در تماس با کاربران غیر VoLTE:
  کیفیت بالای تماس زمانی به‌طور کامل برقرار می‌شود که هر دو طرف تماس از VoLTE استفاده کنند. در غیر این صورت، تماس به سطح کیفیت معمولی بازمی‌گردد.

سوالات متداول در مورد VOLTE